Post vanuit Engelen

Eerder gepubliceerd in Angrisa Nieuwsbrief 3, april 2013.

Nog steeds zijn vele verzamelaars en andere geïnteresseerden benieuwd naar het wel en wee van de postzegels,  poststempels en de postkantoren. Op het internet schreef Cees Janssen van de Koninklijke Nederlandse Bond van Filatilistische Verenigingen een artikel over de poststempels van Engelen. Met zijn toestemming plaatsen we dit artikel en vullen het nog aan met gegevens van Daan van Os jr. en uit eigen archief.

In Engelen kwam er op 1 november 1871 een hulppostkantoor dat behoorde tot het ressort van het postkantoor ‘s-Hertogenbosch. De kantoorhouder kreeg alleen de beschikking over een kantoornaamstempel dat werd verstrekt op de dag voor de opening van het kantoor.

Op 19 maart 1886, 15 jaar na de opening, werd ook een dagtekeningstempel verstrekt. Dit was een zogenoemd kleinrondstempel. In april 1897 kwam ook een nieuw naamstempel.

In 1902 werd geconstateerd dat het kleinrondstempel versleten was en het werd vervangen door een grootrondstempel. Dit stempel ging slechts 10 jaar mee want op 11 december 1912 werd een geheel nieuw dagtekeningstempel verstrekt: het lange balkstempel.

In het stempelboek van De Munt is dit stempel afgedrukt met de fictieve datum 37 juni 1937!! Zulke afdrukken waren in dit stempelboek heel normaal. Het ging alleen om het inboeken en niet om de datum van verstrekking. Een afdruk van die datum werd aangebracht in het stempelboek van het Staatsbedrijf der PTT.

Vanwege de bezuinigingen werd het  hulppostkantoor opgeheven:

Mededeelingen No 4746S van 30 april 1924. Het hulppost-, telegraaf- en telefoonkantoor te Engelen wordt met ingang van 1 mei 1924 vervangen door een station voor den post-, telegraafen telefoondienst met  telegrambestelling. De postbestelling zal van ‘s-Hertogenbosch uit plaatsvinden.

De kantoorhouder moest zijn dagtekeningstempel inleveren. Dit werd ingeboekt op 1 juli 1924. Het werd vernietigd op 4 maart 1925.


De stationhouder kreeg op 28 april 1928 een nieuw dagtekenstempel dat hij vanaf 1 mei 1928 in gebruik mocht nemen. Het was een kortebalkstempel met volgnummer 1. Op 1 oktober 1941 werd een nieuw naamstempel verstrekt met de toevoeging (N.B.).

Inmiddels was het poststation weer bevorderd tot hulppostkantoor,
nog altijd behorende tot het ressort van het postkantoor ‘s-Hertogenbosch.
In verband met het vervangen van alle kortebalkstempels met losse jaarkarakters werd een nieuw stempel verstrekt van het type cilinderbalk, vervaardigd door de fa. Braungardt in Duitsland.

In 1971 werd Engelen geannexeerd door de stad ‘s-Hertogenbosch en werd het een stadsdeel. De naam Engelen moest uit het stempel verdwijnen.
Dat gebeurde in 1973 toen het hulppostkantoor werd opgeheven en vervangen door een stadspostagentschap.

Op 1 januari 1973 is het hulppostkantoor zonder bestelling vervangen door een stadspostagentschap dat wordt aangeduid met ‘s-Hertogenbosch-St.Lambertusstraat. Dit was op nummer 2 waar ook de winkel in  schildersbenodigdheden was. Voor de postdienst ressorteert het postagentschap onder het postkantoor ‘s-Hertogenbosch. In 1978 verhuist het postagentschap naar de Engelenburcht ingang aan de Heuvel waar toen ook de hoofdingang was. Het loket is nog steeds te zien. Bezetting van het hulppostkantoor komt vanuit ‘s-Hertogenbosch. Het vaste loket wordt gesloten en een mobiel postkantoor komt op de hoek Heuvel / Achterstraat van 1985 tot 1994.
Dan komt er in de winkel van IJselstein in de Achterstraat een vast postagentschap tot 2000. Op aantekenstrookjes wordt de naam nog vermeld.
De winkel verhuist dan naar de Plus in Dien van Hemertstraat en het postagentschap gaat mee maar het adres is verdwenen op de aantekenstrookjes.