Plaatjes ruilen voor plaatjesalbum ‘s-Hertogenbosch van de Plus

Zoals al in een vorig bericht werd gemeld is ook Angrisa plaatjes aan het verzamelen voor het album over s-Hertogenbosch van de Plus om dit in ons archief op te kunnen slaan. Inmiddels hebben wij alle plaatjes compleet! Het laatste ontbrekende plaatje, nr 140, ontvingen wij van Yolie Mulkens, waarvoor onze hartelijke dank!

Zoekt u zelf nog plaatjes? Stuur ons dan uw lijst met ontbrekende plaatjes en wij zullen dan kijken hoe we u kunnen helpen.

Dodenherdenking kranslegging en toespraak

Op 4 mei vond vanwege de Coronamaatregelen in kleine kring de doden herdenking in Engelen plaats bij het monument voor de oorlogsslachtoffers in de Achterstraat. Nadat Frans Lucas de krans had geplaatst hield dhr. Wolter van Klompenburg een toespraak. Het geheel werd op video opgenomen en is te zien op de homepagina.

Frans Lucas heeft zojuist de krans geplaatst. Op de achtergrond Charles ter Ellen, Hans van de Ven en mevrouw van Klompenburg.

Engelenaren in kamp Vught

Na bevrijdingsdag volgde de afrekening. Wie fout was geweest tijdens de bezetting, daarvan verdacht werd of (door kwaadwilligen) beschuldigd, werd ter verantwoording geroepen.
Concentratiekamp Vught was op Dolle Dinsdag 5 september 1944 door de Duitsers verlaten. Toen Vught op 26 oktober door de Highland Division werd bevrijd, trof men het kamp leeg aan. Eind november werd het in gebruik genomen door de Canadezen. Ook werden er o.a. geëvacueerde Duitsers uit het grensgebied tijdelijk in ondergebracht en diende het als interneringskamp voor collaborateurs. Het heette toen officieel ‘First Canadian Field Punishment Camp and Detention Centre’.
Enkele inwoners van Engelen zaten er enige tijd vast. Een van hen was een in Aken geboren Duitser, die in 1933 met een Engelense was getrouwd en toen hier was gaan wonen. Hij werd in mei 1945 gearresteerd en in kamp Vught geïnterneerd:

In september verstrekte burgemeester Willemse van Engelen op verzoek bijzonderheden over hem aan het Bureau Nationale Veiligheid:

De verstrekte inlichtingen waren niet negatief, op zijn lidmaatschap van de NSB na:

Intussen was er in augustus actie ondernomen door iemand uit Velddriel, die voorheen in Engelen had gewoond. Die had vanaf september 1944 een onderduikadres verschaft aan de Duitser/Engelenaar en zijn gezin: zij waren blijkbaar gevlucht voor de naderende geallieerden:

Als tegenprestatie voor de gastvrijheid was de eigendom van de piano van de Duitser in het vooruitzicht gesteld:

Een Canadese fotograaf, luitenant J. Ernest (Ernie) DeGuire uit Kemptville, heeft tussen 21 en 23 april 1945 een groot aantal foto’s gemaakt in het kamp. U vindt ze hieronder. Enkele ervan zijn eerder gepubliceerd, maar de meeste nog niet.

FOTO’S KAMP VUGHT
(First Canadian Field Punishment Camp and Detention Camp)

4 mei herdenking Engelen 2020

De jaarlijkse herdenking van de oorlogsslachtoffers op 4 mei die in Engelen gewoonlijk plaats vindt bij het monument voor de oorlogsslachtoffers in de Achterstraat zal dit jaar, als gevolg van de maatregelen rond Corona, een andere vorm hebben. De herdenking zal plaatsvinden in een kleine kring zonder de gebruikelijke toeschouwers en genodigden. Wel zal het geheel worden gefilmd en vervolgens beschikbaar worden gemaakt op onder meer de Angrisa website.

Ook is door dominee Marloes Meijer een videoboodschap opgenomen welke te zien is via de homepagina en waarvan de tekst ook hieronder is weergegeven.

Wat een vrijheid he.
In de zon op het terras.
Geen dreigende legers, geen laag overvliegende vliegtuigen, geen razzia’s.
Gewoon in alle vrijheid op het terras. De afgelopen 75 jaar werd het steeds normaler. Totdat Corona ons in deed zien hoe bijzonder het eigenlijk is om te kunnen gaan en staan waar je wilt. Hoe bijzonder het is om op een vol terras te zitten. Wie de oorlog meemaakte wist dat natuurlijk allang.
Juist vandaag, op 4 mei, is het goed om daar even bij stil te staan.
Want weet je wie daar op dat terras zitten?
Er zit een overijverige vrijwilliger die iedereen die langsloopt van zelfgebakken koekjes voorziet
Er zit een oudere die natuurlijk heel kwetsbaar is.
De complotdenker zit achter zijn zonnebril wat theorieën uit te denken.
Op veilige afstand in beschermende kleding gehuld, zit de fanatieke regelvolger, die stiekem denkt dat zieke mensen zich niet aan de regels hebben gehouden: eigen schuld, dikke Covid.
De stoere gasten die zichzelf onsterfelijk wanen zitten er ook, lekker dicht bij elkaar.
Net als de mensen die bezig zijn en groepsimmuniteit op te bouwen.
Een groepje ballen geeft de bitterballen nog eens door. Geld moet rollen tenslotte, no matter what.
Geheel onbezorgd zit een andere groep aan het bier. De sterkste overwint, ontdekte Darwin ook. De evolutietheorie veranderen we nu heus niet. Gelukkig zijn zij zelf behoorlijk sterk.
Ietwat verdwaasd zitten anderen op het terras. Ze doen maar wat. En nu doen ze even niks. Ja, wat moet je anders?
Al die mensen zitten bij elkaar op dat terras.
En dat is werkelijk prachtig en bijzonder.
En zolang ze daar in vrijheid kunnen zitten, is er niks aan de hand.
Maar de oorlog begon klein. Met bordjes dat bepaalde mensen niet op het terras mochten zitten bijvoorbeeld.
Het is niet moeilijk om oorlog te creëren. Maak een karikatuur van een bepaalde groep mensen, zet wat bordjes neer om ze uit te sluiten en voor je het weet heb je het voor elkaar.
Moeilijker is het om de vrede te bewaren. Om met elkaar op dat terras te kunnen zitten.
Je kunt natuurlijk regels stellen, bordjes neerzetten, en hekken tussen de verschillende groepen.
Je kunt ook proberen om elkaar serieus te nemen,
met elkaar in gesprek gaan en ontdekken dat die ander niet zo eenzijdig is als hij of zij in eerste instantie leek.
Dan zie je misschien dat die overijverige vrijwilliger haar eigen angst probeert te onderdrukken en dat die oudere veel meer is dan enkel kwetsbaar. Dat die complotdenker zekerheid zoekt, net als die regelvolger. En ontdek je dat sommige stoere gasten eigenlijk een heel groot hart hebben.
En ja, je ontdekt ook dat anderen soms hele andere overtuigingen hebben dan jij of een ander geloof aanhangen, met andere idealen door het leven gaan. Of überhaupt geen idealen hebben.
Dat valt niet mee. Dan zul je op zoek moeten naar een manier van omgaan met elkaar die misschien niet het beste is voor één groep of individu, maar die het wel mogelijk maakt om er met elkaar te zitten en niemand buiten te sluiten.

En ook daarom moet je je eerst goed in elkaar verdiepen.

Alleen zo, door je werkelijk met elkaar te verbinden, bestaat de kans dat we samen op dat terras kunnen blijven zitten. En je zult zien, als je het probeert, dan zal de zon gaan schijnen.

Het is niet nieuw, wat ik vertel. Er is een bijbel vol met verhalen over hoe mensen dit proberen en hoe het ook heel vaak mis gaat. En toch, toch staan er steeds weer mensen op die het belangrijk vinden om het te blijven proberen om ieder ander voor vol aan te zien. Als kind van God te zien, heet dat dan.
En er staan telkens weer mensen op die willen proberen de vrede te stichten of te bewaren. Gods Koninkrijk op aarde, wordt dat genoemd.
En ja, die mensen ervaren soms dat het kán, dat het lukt. Dat je door zo te leven werkelijk elkaar ontmoet en tot een dieper verstaan van het leven komt. Dat kun je God noemen, of de bron van het bestaan, of liefde, of gewoon heel fijn.
Daarom is het goed om de verhalen te blijven vertellen, de ervaringen van mensen te blijven delen, en telkens weer te herdenken, in herinnering te roepen hoe gruwelijk fout het kan gaan. Om daarna ook de hoop uit te spreken dat het voortaan anders zal gaan.
Dat we op het terras kunnen zitten, dat we ons leven kunnen leven in verbondenheid met elkaar en zo telkens weer onze vrijheid kunnen vieren.
Moge het licht van God als de zon opgaan over uw leven.

Angrisastraat

Wist u dat in 1973 de suggestie werd gedaan om in Engelen de straatnaam Angrisastraat in te voeren? Helaas is het er niet van gekomen uiteindelijk maar het was voor onze heemkundekring natuurlijk wel heel erg mooi geweest!

Onderstaand document van 20 maart 1973 toont een aantal suggesties van de archivaris van ‘s-Hertogenbosch aan Gemeentewerken die werden gedaan in het kader van de uitbreidingen die na de annexatie in Engelen op stapel stonden in Hoogveld. Geen ervan haalde het overigens in het uiteindelijke straatplan. Wel werden een aantal suggesties uit de z.g. ‘toponiemen’, verwijzingen naar oude perceelsnamen, overgenomen: Jochemmekampke, Postekampke en Weislag.

Ook bij de annexatie in 1971 was er een discussie over een aantal straatnamen die zowel in Engelen als in ‘s-Hertogenbosch voorkwamen. Het ging om de volgende straten:

  • De Kerkstraat (werd De Terp)
  • De Diezekant (werd de Graaf van Solmsweg)
  • De Schans (werd Engeler Schans)
  • De Maasdijk (werd de Bokhovense Maasdijk)
  • De Kruisdijk (werd Het Hoenderland)
  • De Scheidingstraat (werd Zonneweide)

Vanzelfsprekend moest in alle gevallen het dorp Engelen het onderspit delven bij de naamswijzigingen. In ‘s-Hertogenbosch werden geen namen aangepast.

Originele tekeningen van De Terpers

Van Rianne Zijlmans ontvingen wij een verzameling originele tekeningen van haar en haar vader Fons Zijlmans die werden gebruikt voor de stencils van de Terperkrant D’n Terper (oplage: ‘nie te telle’) en andere folders van de Engelense/Bokhovense Carnavalsvereniging De Terpers. Een prachtige aanvulling op het Terpers-archief dat wij al hadden.

De verzameling originele Terpers tekeningen van Fons en Rianne Zijlmans

De Terpers werden op 1 september 1957 opgericht door voorzitter H. v.d. Griend, vice voorzitter G. v. Boekel sr, secretaris J. Bisseling, penningmeester N. Hagelaar en commissaris J. v.d. Oever als carnavalsvereniging voor Engelen en Bokhoven.

Beide plaatsen waren ontstaan op een terp, een heuvel of bult dus. Daar komt dan ook de naam De Terpers vandaan. Die verwijzing is ook b.v. te zien in de naam van ons dorpsblad De Tweeterp.

De bulten komen eveneens terug in de mascotte in de vorm van een kameel die in 1969 werd ingevoerd. Toen kwam ook de Bultenkletsavond met sketches in zwang.

Intocht in 1969 van Prins Peer I op een kameel, die de nieuwe mascotte vormde van De Terpers. Op de wagen twee dansmariekes van de Huppelepupkes.

De muziek werd steevast opgeluisterd door de vermaarde Terperland Kapel die in 1982 werd overgenomen door De Stereo Bulten.

De Stereo Bulten in 1982

In 2016 kwam er een einde aan de vereniging nadat al jaren de belangstelling voor de vereniging was afgenomen, onder andere door de steeds groter wordende aantrekkingskracht van ‘s-Hertogenbosch als uitgaans gebied.

Momenteel zijn alleen de ca. 2600 foto’s uit het Terpers archief gedigitaliseerd. Daarvan staat een beperkt aantal (met name de oudste) al op de fotopagina.

Nogmaals dank aan Rianne Zijlmans!

Meerwijk en roeivereniging De Hertog

Eind 2019 werden de auteurs van het boek Meerwijk, Buitenleven aan de Dieskant, Rob Gruben en Bertie Geerts, geïnterviewd door Renske van Dillen van roeivereniging De Hertog in s-Hertogenbosch. Leden van deze vereniging roeien regelmatig over de Dieze en zien dan het kasteeltje liggen op de markante plek bij de splitsing met het Henriettekanaal.

Het interview resulteerde in een mooi verhaal in het verenigingsblad De Bossche Dol en dit werd ook gepubliceerd in een bericht op hun website. Het is te lezen op https://rvdehertog.nl/bosschedol/kasteeltje-meerwijk/.

Kasteeltje Meerwijk is voor bevaarders van de Dieze al sinds tijden een gewild object als achtergrond voor een foto. Hier zien we Nol van Boekel aan het vissen in 1924 met rechts van hem zijn dochter Marie en geheel rechts een onbekende. Links Antonetta Toebak.

Engelen en Bokhoven in Grootmoeders Tijd deel 2

Onlangs kregen we bericht van Bertie Geerts dat deze thuis nog een voorraad van het door hem samengestelde boekje “Engelen en Bokhoven in grootmoeders tijd deel 2” had liggen met 72 pagina’s ansichten / foto’s van Engelen en Bokhoven in oude tijden, door hem voorzien van anecdotes en informatie. Hij had op de website van Angrisa gezien dat dit boekje niet meer te krijgen zou zijn. Hij stelde daarom voor dat zijn boekje via Angrisa verkocht kon worden voor € 10 en hij Angrisa met de helft daarvan zou sponsoren. Voor elk verkocht boekje ontvangt Angrisa dus € 5 !

Het boekje staat inmiddels vermeld op de Publicaties pagina en kan besteld worden via het bestelformulier onderaan die pagina.

Wij danken Bertie vanzelfsprekend hartelijk voor dit genereuze gebaar!

Promotiefilm Angrisa

In het najaar van 2019 deed Dirk Broks van Impact Presentations Angrisa een heel genereus aanbod.
Zijn bedrijf wilde voor Angrisa een gratis Promotiefilm maken. Die kans hebben we met beide handen aangegrepen.

Samen met de twee stagiaires Feija Rutten en Rick Frensen hebben we gewerkt aan de film. 
De productie begon met de zoektocht naar vorm, inhoud en het uitwerken van de verhaallijn waarin alles wat wij wilden vertellen een logische plaats moest krijgen. 
Toen die puzzel gelegd was, ging de tweede stagiaire aan de slag met de concrete vertaling van het verhaal in beeld en geluid. 

Een hele uitdaging die wat ons betreft een mooi resultaat heeft opgeleverd.

Bijzonder leuk vinden wij het dat zanger/componist Ton van den Berg zijn bijdrage aan deze film heeft geleverd door enkele instrumentale versies van zijn “Engelense nummers” ter beschikking te stellen. De film, nu in de laatste fase van het productieproces, kunt u binnenkort zien via onze website